اعتراض به آغاز عملیات اجرایی سد لاسک؛ فریاد زیر آب

سایز متن   /

گیلان تیتر ، گروه گزارش : کلنگ اجرایی سد لاسک که یکی از بزرگترین پروژه های حال حاضر گیلان است، بر زمین فرود آمد و بلافاصله اعتراضات به این کلنگ زنی و شروع آن، دوباره از سرگرفته شد. اعتراضاتی که اگرچه شدت قبلی اش را ندارد اما قابل توجه بوده و به اعتقاد عده ای ، شاید بتوان بعنوان آتش زیر خاکستر از آن یاد کرد.

پاسخ های اکثر افرادی که مورد پرسش “گیلان تیتر” قرار گرفتند، حاکی از نارضایتی عمیق شان از شروع ساخت سد لاسک بدون در نظر گرفتن ملاحظات مربوط به آن است و بعضی شان که در سمن ها عضویت دارند، معتقدند که برعکس شعارهای استاندار گیلان مبنی بر ” لزوم بهره‌گیری از ظرفیت تشکل‌های مردمی در حل مشکلات زیست محیطی ” ، بازی خورده و دولت درب را بر همان پاشنه قبلی خود چرخانده و توجه ای به هشدارها و نگرانی های مجموعه ها و فعالان زیست محیطی ندارد.

درگزارش پیش رو پای صحبت برخی از فعالان مدنی و زیست محیطی با طرح این پرسش که ” چرا دولت ساخت سدلاسک را در سکوت خبری و ناگهانی آغاز کرد؟ ” نشستیم تا نظراتشان را درباره سد پرحاشیه لاسک جویا شویم . البته این پرسش را با برخی از اطرافیان نماینده شفت و فومن در مجلس که موافق سرسخت احداث سد است و مقامات اجرایی دولت نیز درمیان گذاشتیم اما یا تمایلی به پاسخگویی نداشتند و یا به دلایلی به آینده موکول کردند.

IMG-20190505-WA0002
دادرس، رئیس ستاد روحانی در شفت : شفافیت و حقیقت نباید ذبح شود

میر شمس دادرس ، رییس ستاد روحانی در شفت به نحوه شروع ساخت سد واکنش نشان داده و آن را نوعی مصلحت اندیشی می داند اما معتقد است که نباید همه چیز را پای مصلحت له کرد.
او می گوید : ” در دولت تدبیر و امید همواره شاهد و ناظر بوده و هستیم که برخی امور با مصلحت اندیشی انجام می گیرد و افتتاح پروژه بزرگ سد لاسک که بدون تبلیغات رسانه ای و با چراغ خاموش انجام شد در حقیقت خود مصداق روشن و بارز رویکرد مصلحت اندیشی دولت را نشان داد!”

رئیس ستاد روحانی در شفت معتقد است که برای افتتاح چنین پروژه ای باید همه آگاه می شدند:
” مسئولین ( نماینده و فرماندار ) تلاش و کوشش زیادی کردند تا این طرح که یکی از آرزوهای دیرینه و مطالبه عمومی مردم شفت بود و علیرغم داشتن مجوز و کد اجرایی( به هر دلیل چند سالی مغفول و بلا تکلیف رها شده بود ) عملیاتی و اجرایی شد. اما بنظر می رسد این روزها همه چیز دارد فدای مصلحت می شود در حالیکه عقل و منطق حکم می کند که باید با مردم بیشتر صادق و شفاف بود. چون تجربه نشان داده هیچکس امین تر و محرم تر از مردم نیستند. ”

میرشمس دادرس با یادآوری نکته ای از اوایل انقلاب می افزاید: ” آن وقت ها مارکسیست ها یک ایراد بزرگ داشتند و آن این بود که می خواستند همه مشکلات و چالش ها را با یک فرمول بنام تز ، آنتی تز ، و سنتز حل کنند که موفق نشدند و شکست خوردند. متاسفانه این آفت امروز با رویکرد مصلحت اندیشی و انفعال خود را نشان می دهد و این نقد بر دولت وارد است که همیشه حقیقت را فدای مصلحت می کنند و هیچگاه نشده که مصلحت فدای حقیقت شود و این نگاه و نگرش دولت موجبات نگرانی جامعه را فراهم آورده است که امیدواریم در کنار مصلحت اندیشی ، شجاعت و شفافیت و صداقت نیز به وفور دیده شود و حق و حقیقت در مصلحت اندیشی ذبح شرعی نشود”.

IMG-20190505-WA0006

رضایی، روزنامه نگار : کلنگ زنی پروژه را به نام “بازدید” اعلام کردند

فرشته رضایی، روزنامه نگار می گوید: “از شواهد پیداست که سازمان جنگل ها و منابع طبیعی کشور مجوزی برای ساخت سد لاسک صادر نکرده است”

رضایی، دلیل آغاز ساخت سد در سکوت خبری را مواجهه دولت با فشار از سوی جامعه محلی و فعالان محیط زیست می داند و می گوید : ” به این خاطر که مجموعه استانداری گیلان و وزارت نیرو نمی خواستند به هر نحو ممکن تحت فشار رسانه ای قرار بگیرند این پروژه را به نام “بازدید” ، کلنگ زدند.
هر چند فشار نماینده فعلی شفت و فومن و نماینده انزلی بی تاثیر نبوده است. اما اصرار آنها به ساخت سد در حالی است که جامعه محلی بعد از ۱۷ سال محرومیت از بسیاری از امکانات زیرساختی، دیگر علاقه ای به چگونگی شروع این سد نداشتند. ”

این روزنامه نگار، حتی از عدم رضایتمندی وزیر نیرو از کلنگ زنی سد لاسک اشاره کرده و می افزاید : ” برخی از فعالان محیط زیست از عدم علاقه وزیر نیرو به شروع احداث این سد خبر می دهند. متاسفانه بخش زیادی از پروژه های کشور تحت تاثیر مسایل سیاسی و منطقه ای و در اثر فشار نمایندگان اجرا می شود. با اینحال اعتراضات چندروز اخیر فعالان مدنی به این موضوع -علیرغم اشراف به عدم تمایل وزیر و استاندار- تحرک خوبی است تا به هر دلیل ممکن ولو راضی نگه داشتن یک نماینده ، هزینه ها و تبعات را برای مدیریت اجرایی بالا ببرند تا سالهای آینده نظیر این اتفاق تکرار نشود؛ یعنی افتتاح غیرمنطقی سدسازی ”

فرشته رضایی به نهایی نشدن طرح آمایش زمین در گیلان پرداخته و ادامه می دهد: ” اگر در هر استان و بخش طرح آمایش سرزمین تهیه و مصوب شود نیازی به استارت شتابزده چنین طرح های بدون پشتوانه منطقی نیست. در چنین شرایطی سازمان محیط زیست گیلان دفاعی از حقوق مردم منطقه نکرده و حتی نتیجه ارزیابی محیط زیستی پروژه را به فعالان محیط زیست ارائه نمی کند. هر چند که طبق اطلاعی که داریم گفته می شود که این سد هنوز مجوزی از سازمان جنگل ها و منابع طبیعی کشور اخذ نکرده و همه چیز در گرو تایید سازمان محیط زیست کشور و اصرار نمایندگان دو شهر فومن و انزلی و البته همراهی غیرمنطقی دولت است. ”

IMG-20190505-WA0005
حسینی ، فعال زیست محیطی : آگاه شدن جامعه از واقعیت ها بزرگترین ترس مدیریت بوده است

سجادحسینی نیز با ملاک قرار دادن برخی از اطلاعاتی که منتشر شده و حضور میدانی اش در منطقه و ارزیابی منابع موجود در لاسک و اطراف اش، معتقد است که “برای ساخت سد توجیه اقتصادی و فنی ارائه نشده و همه چیز در هاله ای از ابهام است .”

او با توجه به ادعاهای منتشر شده می گوید : ” آنچه تاکنون منتشر شده حاکی از آن است که ظرفیت مخزن ۵۰ میلیون مترمکعب است و ۷۵ درصد آن برای حق آبه محیط زیست در نظر گرفته شده است. اگر این ادعا درست باشد باید پرسید آیا ۲۵ درصد باقیمانده ارزش اش را دارد که مشکلات دیگری را درپی بیاورد؟ ”

عضو تشکل سبزکاران در بخش دیگری به قطع انبوه درختان اشاره نموده و ادامه می دهد: ” اگر درخت هایی که پشت سد قرار دارند قطع شوند،آب بیشتری به سفره های زیر زمینی وارد می شود. در نگاه اول شاید این امر مطلوب باشد اما از نگاه کارشناسان این موضوع مضر است چراکه آب زیر زمینی بجای تبخیر ، فاسد می شود. ”

سجاد حسینی به عدم انتشار مطالعات محیط زیستی معترض است و می گوید :
” چرا آن را منتشر نمی کنند؟ مگر مطالعات و تحقیقات محیط زیستی محرمانه است که ارائه نمی شود؟شاید ارزش اقتصادی ساخت سد بسیار زیاد است که هیچگونه آمار و اطلاعات فنی ، اقتصادی و محیط زیستی منتشر نمی شود! در این زمینه با یک حساب سر انگشتی می توان فهمید که ارزش ریالی درختان مخزن سد از هزینه ساخت آن بیشتر است.”

او دلایل شروع ناگهانی سد را عدم توانایی مسئولین در توجیه فنی فعالان زیست محیطی و مردم دانسته و می افزاید : ” همه موارد فوق را اگر درکنار یک سری دانسته های دیگر از جمله مسائل زیست محیطی و اقتصادی و کشاورزی و … قرار دهیم به این نتیجه می رسیم که آگاه شدن جامعه از واقعیت ها بزرگترین ترس مدیربت بوده که با عجله و بدون اطلاع عمومی ساخت آن را آغاز کرده اند تا پروژه ای که نه توجیه فنی و نه اقتصادی و نه محیط زیستی دارد اجرا گردد.

شاید آنها گزارش هایی داشته باشند که در گاوصندوق نگه داشته می شود! عقل حکم می کند که گزارشات دراختیار کارشناسان و فعالان گذاشته شود تا اگر درست می گویند در چالش ها تایید شود نه در پشت درب اتاقهای بسته.”

IMG-20190505-WA0003
نجفی ،فعال فرهنگی : دلایل مخالفان سد بر دلایل موافقان آن می چربد

طهماسب نجفی که زادگاهش یکی از روستاهای اطراف محل احداث سد است دلایل متعددی را در مخالفتش با احداث این سد بیان می کند: ” اول اینکه اینگونه پروژه ها در ایران سابقه خوب و درخشانی از خود به جای نگذاشته و برای طیف وسیعی از مردم و ساکنین محدوده سد ، بیچارگی، دربدری ، حاشیه نشینی ، استحاله فرهنگی و هضم در فرهنگ شهرها به دنبال داشته است. بنابراین شروع چنین پروژه هایی جذابیت چندانی برای مردم ندارد.نکته دوم به میزان و ارائه مطالعات موافقان و مخالفان سد مرتبط است. سد لاسک از جمله پروژه های ملی بوده که از بدو استارت، مخالفینی داشته که مطالعات زیادی درباره آن انجام داده و منتشر نموده اند. از سوی موافقین تاکنون ( بجز صحبت های کلی) دلایل فنی و کارشناسی ای دراین زمینه ارائه نشده است. یعنی هرگاه ساخت سد لاسک جدی شده ، کارشناسان مخالف دست بالا را داشته اند. مورد سوم را اینگونه میتوان مطرح کرد. پروژه ای که به ادعای مسببان اش سال ها برای مطالعه آن زمان صرف شده ، چطور مجوز زیست محیطی اش در آذر ماه سال قبل صادر شده است؟این پرسش اساسی باید پاسخ داده شود که اگر برای اجرای هر پروژه استانی در حوزه توسعه عمرانی باید یک پیوست فرهنگی و محیط زیستی همراه باشد، برای این پروژه ملی که تماما محیط زیستی است، ۳ ماه مانده به شروع مجوز صادر شده است؟!
وی افزود: عجیب آنکه در کلنگ زنی های منقضی شده قبلی که به دلایلی برگزار نشد، اساسا پیوست محیط زیست را نداشته است!!اینها نشان می دهد که سازمان محیط زیست موافق اجرای این پروژه نبوده است و شاید صدور مجوز تحت فشار انجام شده باشد. حتی سازمان جنگل ها با تخریب و زیر آب رفتن نزدیک به ۲۰۰ هکتار از جنگل های هیرکانی هیچگونه نسخه ای برای احیا نداده است!! ”

نجفی به سنت شکنی نوبخت در اجرای چنین پروژه هایی در گیلان اشاره کرده و در ادامه می گوید:
” طبق دفعات قبل پیش بینی می شد که نوبخت کلنگ به دست بگیرد اما اینگونه نشد. شاید متولیان امر بعد از چند بار استارت نافرجام، خواسته اند عکس العمل مخالفین را بسنجند تا خود را برای پاسخگویی آماده کنند ”

او در نکته پایانی تاکید می کند که سود سد سازی زیاد است. خواه سود اقتصادی خواه سیاسی. مهمترین مسئله به سود سیاسی و اقتصادی مرتبط است زیرا تمامی دولت ها که به طور غیر رسمی به تفکرات خاص گروهی و قومی – قبیله ای و به صورت رسمی به احزاب وابسته اند، برای دوام، بقاء و ماندگاری شان در حیات سیاسی به اقتصاد نیازمند اند و در دوران حاکمیتشان به دنبال پروژه های پر سود هستند. به خصوص در چهار سال آخر که پروژه سد سازی به خاطر رانت و سود سرشاری که دارد می تواند آینده حیات سیاسی شان را تضمین کند. نتیجه آنکه؛ در هر حال این پروژه باید شروع می شد که چراغ خاموشی اش بیشتر به نفع شان بود تا رسانه ای شدن اش. ”

IMG-20190505-WA0001
نوری روزنامه نگار : دولت تحت فشارهای پارلمانی و سیاسی تسلیم شده است

اکبر نوری، در کلیت کلنگ زنی سد تردید دارد : ” اول از همه اینکه در کل ماجرا یعنی کلنگ زدن سد لاسک تردید و ابهام جدی وجود دارد و از جمله بولتن رسمی دولتی از آن با کلمه ” بازدید” تعبیر نموده است! ”
اما در ادامه می گوید : ” بی تردید عملیات دزدکی و یواشکی آن هم در زمینه ای که دستگاه عریض و طویل دولت در آنجا متولی امر باشد نشانه آنست که ریگی در کفش دارند! قطعا اگر پروژه سد لاسک توجیح علمی، کارشناسانه و زیست محیطی داشت و با اشکالات و اما و اگرها روبرو نبود مسئولان مربوطه بنابه رسم مالوف شروع آن را در بوق و کرنا کرده و به عنوان ثبت عملکرد، تبلیغات سیاسی وسیعی حول آن به راه می انداختند! موردی که البته دولت در این روزها بشدت نیازمند آن هم می باشد!

از طرفی دولتی ها و نماینده مجلس شهرستان، پیشتر صدای معترضان و مخالفت سمن ها را در بازدیدهای میدانی از مکان مورد نظر تجربه کرده بودند و تحقیقا واقف بودند که در صورت اطلاع رسانی و اعلام رسمی عمومی چه بسا دوباره با جاروجنجال فعالان اجتماعی و مردم منطقه مواجه گردند و اینبار شاید بیشتر از قبل که نتیجه آن عکس انتظارات دولتیان بود را دامن خواهد زد.
لذا از آنجاییکه دولت در معرض فشار و انتقادات شدید عمومی هم قرار دارد شاید طبیعی است که از منظر عملیاتی ناگزیر به شیوه ای نظیر سکوت خبری پناه ببرند.”

اکبر نوری همچنین به فشارهای نامرئی اشاره کرده و می افزاید :
” با توجه به شواهد فوق چندان عقلانی هم نمی نماید که اهالی دولت به اختیار و به رضا و رغبت تن به چنین رویه خام سیاسی و غیر اصولی داده باشند و محتملا تحت لابی سنگین پارلمانی و فشار نماینده که خود نیز تحت فشار شدید افکار عمومی اهالی مردم منطقه قرار دارد به این امر تسلیم شده اند! ”

IMG-20190505-WA0004
غریبی ، فعال محیط زیست : قدرت نمایی سیاسی در احداث سد لاسک مشهود است

مصطفی غریبی ، در خصوص سد لاسک و حواشی آن میگوید : ” این سد حدود بیست سال است که به بر سر زبانهاست و می گویند که در مرحله تحقیقاتی بوده است. پروژه مزبور از چند جهت دارای اشکالات اساسی ست که اصلی تربن بحث مسئله تخریب محیط زیست و تغییر اکولوژیکی منطقه است. آمارهای مربوط به این موضوع صراحتا در پیوست های محیط زبستی قید شده و اثرات تخریبی آن چه در رابطه با جنگلهای هیرکانی و رویشگاه مادری شمشادهای خزری و هم در رابطه با کاهش ورودی آب به تالاب بین‌الملی انزلی و اثرات تخریبی جانبی بر مناطق پایین دست و بالا دست مورد تحقیق قرار گرفته و همواره مورد مخالفت بوده است.
از طرف دیگر نگرانی روستا نشینان و بومیان منطقه است که موارد مطرح در طرح مطالعاتی در رابطه با نحوه اسکان، ابتیاع اراضی و عرصه و عیان و نحوه پرداختی هیچگاه به صورت شفاف به مردم اطلاع رسانی نشده و به نگرانی ها افزوده است.”
عضو گروه مردم نهاد سفیران سبز ادامه می دهد: ” در مراحل مختلف با توجه به اینگونه حساسیتها، شروع ساخت سد به تعویق افتاده اما اینبار در سکوت خبری و بدون اطلاع رسانی صورت گرفت که جای پرسش بسیار دارد!
بی توحهی به افکار عمومی به ویژه ساکنان و بومیان که حتی با توجه به اظهارات ریاست شورا و دهیار به آنها نیز اطلاع داده نشده بود، این شایبه را در ذهن تداعی میکند که تخقیقات کارشناسی تکمیل نشده و یا اطلاعات نادرستی را به مقامات بالاتر ارایه داده اند که در صورت علنی شدن باعث بر ملا شدن نادرستی این گزارشات می شد چرا که به ادعای اعضای شورا حتی به آنها و ساکنین محل اجازه ملاقات با وزیر داده نشده است.اینگونه پنهان کاری ها، بیشتر شوی تبلیغات انتخاباتی را به ذهن متبادر میکند که کساتی که به گفته خودشان تمام اعتبار خود را در شروع این پروژه گذاشته بودند به نیت خود رسیده و ادعا نمایند؛ کاری که سالها بر زنین مانده بود را البته بدون توجه به افکار عمونی و نگرانی فعالان محیط ز یستی و اجتماعی به انجام رسانیده اند و نوعی قدرتنمایی سیاسی برای خود قلمداد کنند. ”

****
آنچه از پاسخ ها برمی آید اینکه دولت و نماینده مجلس، با بی توجهی به اعتراضات و واکنش های مردم و فعالان مدنی و زیست محیطی، آنها را غافلگیر کرده و در عمل انجام شده قرار داده اند اما نباید فراموش کرد که با نادیده گرفتن نظرات مردم و کارشناسان، عدم اعتماد اجتماعی را به دنبال دارد.

علاوه برآن، با مقایسه اظهار نظرهای نگاه کارشناسان و فعالان مدنی و مسئولین مربوطه پیداست که تاکنون طرف حکومت توان پاسخگویی فنی و قدرت رفع ابهام را نداشته است.

به زبانی ساده تر می توان دریافت که دلایل عمده آغاز مخفیانه سدلاسک از دید فعالان و کارشنان در موارد زیر خلاصه می شود :

– سطح پایین دانش. چون توان پاسخ گویی برای نتایج عمل وجود ندارد‌

_فشار سیاسی و پاسخگویی سیاسی به نماینده شهرستان در مجلس

_مافیای سد سازی در ایران و صاحبان منافع در سطح محلی

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی