اعتدال به مثابه محافظه کاری! / اکبر نوری

سایز متن   /

مشی اعتدال گرایی را در مقام پرهیز از افراط و تفریط می بایست گرایشی “محافظه کارانه” تعبیر کرد که به سکون، ثبات، ماندگاری و حفظ وضع موجود تمایل دارد و از سوی دیگر رویه اصلاح طلبی(بالقوه!) را باید گرایشی دگرگون طلبانه دانست که میل به دگردیسی، جابجایی، حرکت و تغییر وضع موجود را در بطن خود حمل می نماید.

واقع گرایی را می توان از جمله واژگان کلیدی جریان اعتدال تعریف نمود؛ واقعیت گرایی که با عقلانیتی مصلحت گرایانه( استدلال ورزی محتاطانه و حزم اندیشانه) رویکرد محافظه کاری را در ایده و عمل سیاسی-اجتماعی توجیه و دنبال می کند.

بر همین اساس می توان اصلاح طلبی را نگره ای پیشروانه و نوگرا دانست که از بطن واقعیتی عقیم و رنج آور حرکت به جلو را می آغازد و در مقابل، اعتدال گرایی را می باید نگره ای ایستا و سنت گرا فهم نمود که در پی تثبیت امر واقع می کوشد.

در یک نگاه کلی شاید نتوان بر این نگره ها بار ارزشی مطلق نهاد و قضاوت سوءگیرانه داشت. آدمها بنابه دلایل و علل اجتماعی و تاریخی در مقاطع و برهه های مختلف به اینسو و آنسو می غلطند که این گزینش می تواند بر پایه تصلب سنت و هژمونی قدرت به تحمیل واقعیت منجر گردد و یا بر عکس طی رنگ باختگی قدرت و سنت تاریخی شتاب گریز از واقعیت ها را رقم زند.

به هر صورت اما وجود دوگانگی و تفاوت میان این دو گرایش سیاسی و اجتماعی کتمان ناپذیر می باشد. این موضوع را می توان از خلال واکنش ها و تفاسیری که این دو جریان در مواجهه با مطالبات و صداهای برخواسته از بطن جامعه و تحرکات بطئی آن ارائه می دهند، مشاهده نمود؛ چنانچه اصلاح طلبان آن را به پویش و جنبش اجتماعی و اعتدال گرایان از آن به شورش و بلوا مراد می نمایند! به همین‌ ترتیب می شود تفاوت و دوگانگی ها را در نگاه و واکنش این دو جریان به مطالبه گری و اعتراضات فعالان صنفی، جنسیتی، مدنی، حقوقی، زیست محیطی و…نیز به تماشا نشست.

جریان اعتدال بنابه روحیه محافظه کاری بر نگاهی بدبینانه به انسان کنشمند استوار می باشد و از اینرو با اهتمام به اصل ثبات، بقاء را در الزام به هویت های مستقر می یابد. در مقابل جریان اصلاح طلبی بنابه میل دگرگون خواهی با اعتقاد بر نفس ضرورت انسان کنشمند، بقاء را در پویایی و جابجایی هویت های متصلب می جوید. برای فهم اینکه کدامیک از این دو جریان فوق بر سبیل حق قرار داشته و رهیافت متناسب با وضعیت کنونی جامعه ایران بشمار می رود می بایست دوباره به محل نزاع بحث یعنی “واقعیت گرایی”رجوع نمود و این پرسش را مطرح ساخت که با توجه به نهادها و مراجع قدرت و واقعیت های اجتماعی-سیاسی موجود تفسیر و رویکرد محافظه کارانه اعتدال را باید واقع گرایی دانست یا رویکرد تجدیدنظرطلبان بهبود خواه و اصلاح طلب را؟

آنچنان که پیداست جامعه ایران دیگر واقعیت های موجود را بر نمی تابد و با همه وجود نیاز به تغییر را در رگ و پی و تاروپود خویش فریاد می زند و این میل را به انحای مختلف در فرصت های متعددی که به دست می آورد به نمایش می گذارد.

براستی با توجه به این قضایا کدامین دعوی با خواست اجتماعی همذات پنداری نموده و به آن لبیک می گوید؛ دعوت به اعتدال یا اصلاح؟ تثبیت همین واقعیت ها و وضعیت موجود با چارچوب های مستقر یا تکانش در آنها و دمیدن روحی نو در اندام آن و تغییر در ساخت های موجود؟

حقیقتاً مراد ما از واقع گرایی چیست؛ منظور ساختن مقتضیات زمانه و تحقق توسعه سیاسی-اجتماعی یا کوششی عبث و ارتجاعی بر پایه تثبیت تعلیق و بن بست مستولی بر جامعه؟!

آیا توجیه درمانی سیاسی یا هراس افکنی از لولوهای سیاسی داخلی و خارجی و حوالت دادن هرگونه تجدیدنظرطلبی به پوپولیسم به مثابه مرگ اندیشی و دمیدن روح محافظه کاری بر کالبد زخمی یک جامعه خسته و درمانده نیست؟!

بر همین اساس هم باید به دولت ها نگریسته و به ارزیابی دولتمردان نشست و از لزوم تائید و یا بطلانشان سخن راند!

روحانی در مقام ریاست دولت یک نماد و نشانه است چنانچه پیشتر احمدی نژاد، خاتمی، هاشمی و موسوی بودند. تعبیر “عبور” از روحانی به معنای احتراز و عدم پذیرش وضعیت موجود و نشانه معادلات حل نشده و مطالبات بر زمین مانده اجتماعی است. عبور از روحانی نشانه اعتراض و نارضایتی اجتماعی نسبت به ناکارآمدی هایی است که پاسخی درخور نیافته اند. عبور به معنای گذار و گریز از ایستایی و گندیدگی است که دلالت بر پویایی دارد. در مقابل کوششی عبث از سویی دیگر نیز در جهت توقف و سکون در جریان است تا حول این نماد هاله ای از تقدس محافظه کارانه بخشیده و با تحویل جنبش به” شورش ساده دلانه عوام”، آن تحکیم سازد!

اما براستی با این اوصاف کدام جریان گذار از امر نامطلوب کنونی را ممکن و محقق می سازد، اعتدال یا اصلاح؟!

منبع:راه گیلان

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی